Veelgestelde vragen stiefouderadoptie

Hieronder leest u meer informatie over de procedure tot stiefouderadoptie. Zie voor algemene informatie over dit onderwerp de hoofdpagina over stiefouderadoptie. 

Wat houdt de wettelijk vereiste samenlevingstermijn van drie jaar in?

Deze voorwaarde is bedoeld om ervoor te zorgen dat het kind voldoende zekerheid heeft over de gezinssituatie waarin het terecht komt. In de praktijk komt het soms voor dat de ouder en de (nieuwe) partner niet (langer) samenwonen, maar wel al lange tijd een bestendige relatie hebben. In dat geval kan de rechtbank de termijn van drie jaar samenwonen passeren. Belangrijkste vraag die de rechter moet nagaan is op welke wijze de belangen van het kind meest gediend worden.

Het komt overigens ook vaak voor dat een ouder en de partner wel onofficieel drie jaar of langer op een gezamenlijk adres woonachtig zijn, maar dat de inschrijving op het adres pas later officieel is doorgevoerd. De gegevens van de BRP zijn echter niet leidend. Ook op andere manieren kunnen de ouder en diens partner aantonen tenminste drie jaar op een gezamenlijk adres woonachtig te zijn (geweest).

Hoe groot is de kans dat het verzoek tot stiefouderadoptie door de rechtbank wordt toegewezen?

Met uitzondering van de leeftijdsgrens voor adoptie (maximaal 18 jaar minus een dag ten tijde van indiening van het verzoek bij de rechtbank) zijn alle overige voorwaarden voor adoptie niet strikt. Dat betekent dat de rechtbank van een of meer voorwaarden kan afwijken als dit in het belang van het kind is. Aan de meeste wettelijke voorwaarden voor een stiefouderadoptie wordt al snel voldaan. De belangrijkste voorwaarden zijn namelijk: de samenlevingstermijn van drie jaar en dat de andere ouder niet (langer) het gezag over het kind heeft (zie omtrent dit laatste ook hierna).

Tot slot is in beginsel vereist dat de andere ouder instemt met de adoptie (behoudens uitzonderingen). Als aan deze voorwaarden is voldaan, zal het verzoek zonder meer worden toegewezen, mede omdat de stiefouderadoptie dan in het grootste belang van het kind is.

De andere ouder heeft nog gezag, is een stiefouderadoptie dan mogelijk?

Een wettelijke voorwaarde voor stiefouderadoptie is dat de andere ouder het gezag over het kind niet (langer) heeft. Een verzoek tot stiefouderadoptie kan echter worden gecombineerd met een verzoek tot wijziging van het gezag. Als de ouder en de partner voldoen aan de voorwaarden voor stiefouderadoptie, voldoen zij meestal ook aan de voorwaarden tot wijzing van het ouderlijk gezag in eenoudergezag. Daardoor levert dit in de praktijk vrijwel nooit een probleem op. Als de rechtbank het verzoek tot wijziging van het ouderlijk gezag toewijst, kan de rechtbank aansluitend een beslissing nemen op het verzoek tot stiefouderadoptie.

Hoe verloopt een procedure tot stiefouderadoptie?

De wet maakt onderscheid tussen dagvaardingsprocedures en verzoekschriftprocedures. Inhoudelijk kennen deze geen verschil. Één van de ‘technische’ verschillen is echter de vraag welke rechtbank bevoegd is: bij een dagvaarding is de rechtbank bevoegd van het arrondissement waar de gedaagde partij woonachtig is of, in het geval het om een rechtspersoon gaat, zijn zetel heeft. Bij een verzoekschriftprocedure is dit de woonplaats van de verzoekende partij. Een stiefouderadoptie is een verzoekschriftprocedure is en om die reden is de rechtbank bevoegd van het arrondissement waar de ouder en de partner hun woonplaats hebben. Behoudens zeldzame uitzonderingen komt er dan hoogstens eenmaal een mondelinge behandeling ter zitting.

Zijn er alternatieven op een verzoek tot stiefouderadoptie?

Als alternatief kan de ouder en diens partner een verzoek indienen om met het gezamenlijk gezag te worden bekleed, gecombineerd met een verzoek tot geslachtsnaamswijziging. Dit kan dan bijvoorbeeld de achternaam zijn van de nieuwe partner van de ouder. De voorwaarden voor dit verzoek zijn kort gezegd dat de ouder drie jaar alléén het gezag heeft gehad en dat de partner het kind gezamenlijk tenminste een jaar heeft verzorgd en opgevoed. Dit verzoek wordt gebaseerd op art. 1:253t BW.

De ouder en de partner hebben aldus twee mogelijkheden. Bij de rechtbank kan de ouder en de partner in eerste instantie een verzoek indienen tot stiefouderadoptie, wat tot gevolg heeft dat de familiebanden tussen het kind en de ene ouder worden verbroken en die tussen het kind en de partner van de andere ouder tot stand komen. Daardoor verkrijgen zij  tevens het gezamenlijk gezag en kan de geslachtsnaam van het kind worden gewijzigd in bijvoorbeeld die van de partner van de ouder. Dit verzoek kan dan primair worden ingediend en subsidiair het verzoek ex. art. 1:253t BW. Dat betekent dat de rechtbank allereerst het verzoek tot stiefouderadoptie zal beoordelen. Als dat verzoek niet kan worden toegewezen, zal de rechtbank aansluitend het verzoek ex. art. 1:253t BW beoordelen. Aan dit verzoek zijn minder strenge voorwaarden verbonden. Het verschil is dan enkel dat de juridische banden tussen het kind en de ouder in stand blijven.

Is stiefouderadoptie mogelijk bij meer dan twee ouders?

Nee, dit is niet mogelijk. Geregeld komt het voor dat de ouders scheiden en een stiefouder (tevens) de zorg en opvoeding komt te dragen. Volgens de Nederlandse wet kan een kind niet meer dan twee juridische ouders hebben. Wel is de Tweede Kamer voornemens om zogenoemd meerouderschap mogelijk te maken. Hierdoor kunnen meer dan twee ouders het gezag over een kind krijgen.

Is een procedure tot stiefouderadoptie op afstand mogelijk?

In beginsel kan de gehele procedure, van begin tot einde, schriftelijk worden afgedaan. Bij een procedure tot stiefouderadoptie komt er wel vaak een mondelinge behandeling ter zitting.

Is een procedure tot stiefouderadoptie mogelijk als ik niet in Nederland woonachtig ben?

Ja, dat kan. De Nederlandse rechtbank is echter alleen bevoegd als er voldoende aanknopingspunten zijn met de Nederlandse rechtssfeer. Die aanknopingspunten kunnen bijvoorbeeld zijn: of, en zo ja wie van de betrokken partijen de Nederlandse nationaliteit bezit, of partijen in Nederland woonachtig zijn geweest, of de andere ouder in Nederland woonachtig is en/of de Nederlandse nationaliteit bezit en of er bijvoorbeeld sprake is van aanvullende factoren zoals het feit dat de ouders naar Nederlands recht nog bekleed zijn met het ouderlijk gezag. Ook het feit dat de verzochte stiefouderadoptie in het buitenland niet mogelijk is, kan een relevant aanknopingspunt zijn.

Wat zijn de kosten die zijn verbonden aan een procedure tot stiefouderadoptie?

Dit is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Bij een verzoek tot stiefouderadoptie kan tevens (of in plaats daarvan) een verzoek ex. art. 1:253t BW worden meegenomen (zie hiervoor), zodat de ouder en de nieuwe partner in beide gevallen met het gezamenlijk gezag kunnen worden bekleed in combinatie met een geslachtsnaamwijziging van het kind. Dit laatste kan overigens niet als de andere ouder nog het gezag heeft, want een voorwaarde voor een verzoek ex. art. 1:253t BW is dat de ene ouder tenminste drie jaar alleen het gezag heeft gehad.

Waarom ons

Gratis kennismakingsgesprek

1000+ zaken behandeld

Flexibel én voordelig

Ook pro-deo

30+ jaar ervaring

Woensdag inloopspreekuur

mr. P.P.J.L (Peter) Appelman

Geboren in 1956 en vader van drie zonen. Oprichter van het kantoor en sinds 1985 advocaat te Alkmaar.

Mijn aandachtsgebieden als advocaat zijn arbeidsrecht, sociaal zekerheidsrecht en personen- en familierecht.

Mijn hobby is atletiek. Momenteel ben ik actief als looptrainer bij atletiekvereniging Trias in Heiloo. Ik loop jaarlijks nog de kwart marathon van Egmond. In mijn jongere jaren was ik een begenadigd middenafstandsloper met o.a. een Nederlands kampioenschap.

mr. J. (Johan) de Haan

Geboren in 1961, getrouwd en vader van drie kinderen. Advocaat te Alkmaar sinds 1994.

Ik voer een algemene praktijk met een nadruk op huurrecht, arbeidsrecht en incassozaken. Zowel voor particulieren en MKB. Ik hecht een groot belang aan een persoonlijke service (uw zaak is niet slechts een dossiernummer) en snel en doortastend handelen met een gedegen kennis van zaken.

In mijn vrije tijd sport ik graag. Met name roeien en skeeleren met de kinderen.

mr. F.R. (Franky) Menso

Geboren in 1965, samenwonend en vader van twee kinderen. Advocaat te Alkmaar sinds 1992.

Ik voer een algemene praktijk met een nadruk op personen- en familierecht, strafrecht, psychiatrisch patiëntenrecht (BOPZ) en arbeidsrecht. Zowel voor particulieren en MKB. Het gaat mij niet alleen om het dossier maar ook om de mens erachter.

In mijn vrije tijd doe ik aan hardlopen en muziek. Daarnaast ben ik een groot liefhebber van klassieke auto’s en films van voor 1980.

Mr. E.P.J. (Edward) Appelman

Sinds september 2017 verbonden aan Advocatenkantoor Appelman als juridisch medewerker.

Mijn aandachtsgebieden als advocaat zijn privaatrecht, intellectueel eigendomsrecht en mediarecht. Daarnaast houd ik mij binnen het kantoor bezig met adoptierecht en overige boek 1 zaken, waaronder afstammingsrecht. Als advocaat hecht ik waarde aan een snelle service en betrokkenheid bij de cliënt.

In mijn vrije tijd doe ik graag aan hardlopen. In het verleden heb ik geregeld deelgenomen aan het NK atletiek.