Intellectueel eigendomsrecht

Het intellectueel eigendomsrecht is een verzamelnaam voor een aantal rechten die zijn vastgelegd in nationale en internationale wetten. Het intellectueel eigendomsrecht omvat onder andere het merkenrecht, het octrooirecht, het modellenrecht, het auteursrecht, het databankenrecht en het handelsnaamrecht. In tegenstelling tot fysieke producten, waarop ook eigendom kan rusten, biedt het intellectueel eigendomsrecht veelal bescherming tegen het zonder toestemming namaken van het product.

Exclusief recht op intellectuele creatie

Bij de meeste IE-rechten geldt een registratieplicht. Zo dient een merkhouder zijn merk te deponeren bij het BBIE om bescherming te genieten. En een octrooihouder (uitvinder) dient zijn uitvinding te registeren bij het Octrooicentrum Nederland. Alleen bij het auteursrecht is er geen sprake van een registratieplicht: daar verkrijgt de auteursrechthebbende het exclusieve recht op zijn werk door de loutere scheppingsdaad (denk aan het maken van een foto).

Octrooirecht

Het octrooirecht beschermt creaties die een oplossing voor een technisch probleem bieden. Zo is in Nederland octrooi verleend voor een inkeping in een beschuit, waar het ‘probleem’ was dat het lastig kon zijn de laatste beschuiten uit een pak te halen. Maar ook is er octrooi verleend op het Senseo-koffieapparaat, dat het mogelijk maakte om snel en eenvoudig koffie te zetten. Er is zelfs ooit octrooi verleend op de klassieke paperclip. De meer complexe varianten op het octrooirecht zijn onder meer te vinden in de farmaceutische industrie. Het octrooirecht beschermt onder bepaalde voorwaarden ook computerprogramma’s (broncode).

Databankenrecht

Het databankenrecht is een ‘sui generis’ recht, wat betekent dat het ook zelfstandig wordt beschermd als intellectueel eigendomsrecht. Een databank is in het dagelijks taalgebruik een cryptisch begrip, maar is niets meer dan verzameling van gegevens die systematisch of methodisch geordend. Ook moet het gaan om het gaan om gegevens waarvan de verkrijging getuigt van een ‘substantiële investering’. Zo is Wikipedia een databank. In de Nederlandse rechtspraktijk is nog veel discussie gaande over de zogeheten spin-off theorie. Dat houdt in dat een databank niet voor bescherming in aanmerking komt als de verkrijging van de informatie een bijproduct is van de hoofdactiviteit. Om die reden is de website Funda niet zelfstandig beschermd als databank. Zie voor meer informatie ook dit artikel over de vraag wanneer er sprake is van een sui generis databankenrecht.

Merkenrecht

Een merk wordt volgens het Benelux Verdrag voor de Intellectuele Eigendom omschreven als ‘een voor grafische voorstelling vatbaar teken’. Ratio achter het merkenrecht is om bescherming te krijgen voor een product of dienst waar veel in is geïnvesteerd. De merkhouder heeft dan vaak een zekere exclusiviteit opgebouwd. Het merkenrecht beschermt zowel de houder van het merk, maar ook consumenten. Immers, als anderen een merk ongeremd kunnen namaken, treedt verwarring bij de consument op en kunnen zij geen keuze voor een bepaald product of dienst meer maken. Door het merkenrecht wordt voorts beoogd dat merkhouders investeren in hun product of dienst en zo wordt innovatie gestimuleerd. Verder worden beeldmerken, zoals logo’s, ook door het  merkenrecht beschermd. Tot slot kan het merkenrecht ook kleur en vormen beschermen. Vereist is wel dat het merk niet technisch bepaald mag zijn: zo zijn legoblokjes niet als merk beschermd, omdat het hier gaat om technische vormgeving.

Auteursrecht

Het auteursrecht beschermd een werk van letterkunde, wetenschap of kunst. Het auteursrecht reikt verder dan louter werken van literatuur, foto’s of schilderijen: in beginsel kan elk werk dat een eigen, oorspronkelijk karakter heeft en het persoonlijk stempel van de maker draagt, voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking komen. Het moet wel gaan om tastbare verschijningsvormen. Ideeën zijn niet beschermd. Het auteursrecht beschermd geur, zoals parfums, op voorwaarde dat van de geurcombinatie een beschrijving is opgemaakt. Korte tijd geleden heeft het HvJEU bepaald dat smaak niet wordt beschermd door het auteursrecht.

Handelsnaam- en domeinnamenrecht

Het handelsnaamrecht is specifiek geregeld in de Handelsregisterwet. Ratio achter het handelsnaamrecht is om verwarring bij het publiek te voorkomen. Zo weet de consument zeker dat hij producten of diensten afneemt van een onderneming die hij kent. Ondernemingen hoeven en handelsnaam niet te registreren voor bescherming. Een handelsnaam wordt al beschermd als de handelsnaam naar het publiek toe kenbaar wordt gemaakt. De onderneming moet de handelsnaam in het openbaar voeren, bijvoorbeeld door de handelsnaam te gebruiken op het internet, op briefpapier of reclameuitingen. In de meeste gevallen is de bescherming van een handelsnaam slechts regionaal beperkt. Een domeinnaam wordt niet beschermd door het intellectueel eigendomsrecht, maar houdt sterk verband met het merkenrecht en handelsnaamrecht. In deze situaties kan de onderneming daar desondanks zonder meer tegen optreden.

Inbreuk op IE-recht

Om schade wegens een inbreuk op een IE-recht te beperken, is het van belang zo snel mogelijk op te treden tegen de inbreukmaker. De inbreukmaker kan dan als verweer voeren dat het IE-recht niet geldig is. Zo kan de inbreukmaker tijdens een procedure de nietigheid van een merk inroepen als blijkt dat het merk niet voldoet aan de voorwaarden voor merkbescherming. De inbreukmaker van een octrooi kan de geldigheid van een octrooi tijdens procedure op dezelfde gronden betwisten. In een procedure kan de rechthebbende evenwel vele middelen inzetten om verdere inbreuk te voorkomen. Door middel van een kort geding procedure kan de rechthebbende snel het beoogde resultaat bereiken, namelijk het voorkomen van verdere schade door de inbreuk.

Advocaat intellectueel eigendomsrecht in Alkmaar

De advocaten van Advocatenkantoor Appelman helpen u graag bij de bescherming van uw IE-recht. Of het nu gaat om een octrooi, merk of werk van auteursrecht, wij helpen u graag bij het handhaven van de exclusieve IE-rechten. Onze advocaten kunnen adviseren bij de exploitatie van een IE-recht (waaronder het auteursrecht) en daarnaast optreden tegen inbreuken. In het auteursrecht kunnen de auteursrechthebbende en de inbreukmaker vaak een minnelijke regeling treffen, zodat de gang naar de rechter niet noodzakelijk is. Neem contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.

Waarom ons

Gratis kennismakingsgesprek

1000+ zaken behandeld

Flexibel én voordelig

Ook pro-deo

30+ jaar ervaring

Woensdag inloopspreekuur

Uw advocaten op dit gebied