Herroeping van een adoptie

Onder omstandigheden is het mogelijk om een reeds tot stand gebrachte adoptie te herroepen. In dat geval herleven de familierechtelijke betrekkingen tussen het kind en diens oorspronkelijke familie en worden de familierechtelijke betrekkingen tussen het kind en diens adoptiefouders verbroken.

Herroeping bij kennelijk belang

De wet stelt als voorwaarde in art. 1:231 BW dat een adoptie slechts kan worden herroepen indien het verzoek in het kennelijk belang van de adopteerde is en dat de rechter in goede gemoede van de redelijkheid van de herroeping overtuigd is. Daarnaast wordt als voorwaarde gesteld dat het verzoek is ingediend tussen het 20ste en 22ste levensjaar van het adoptiefkind. Dit heeft tot gevolg dat een verzoek tot herroeping niet eerder kan worden ingediend, maar wel -in uitzonderlijke gevallen- later. In de rechtspraak zijn gevallen bekend waarbij een adoptie werd herroepen terwijl de persoon inmiddels de leeftijd van 40 had bereikt. Omdat herroeping een ingrijpende maatregel is, dient dan ook aan een aantal voorwaarden te worden voldaan. Voorbeelden waar onder meer aan kan worden gedacht is dat de adoptiefouders hun taak als verzorger en opvoeder ernstig hebben verwaarloosd, of dat er omstandigheden zijn die tot het oordeel leiden dat de adoptie destijds niet had mogen worden uitgesproken, bijvoorbeeld omdat deze in strijd met de daarvoor geldende wettelijke vereisten tot stand is gekomen.

Soms wordt ook getracht om een erkenning door een ouder ongedaan te maken. Dat gaat niet via een vergelijkbare procedure als herroeping, maar via een procedure tot vernietiging van een erkenning.

Bijzondere omstandigheden bij overschrijding leeftijdsgrens

Algemene richtlijnen op grond waarvan een adoptie kan worden herroepen zijn niet te geven, echter geldt als hoofdregel dat er sprake dient te zijn van bijzondere omstandigheden die een herroeping tot adoptie rechtvaardigen. De vraag of de adoptiefouders al dan niet instemmen met het verzoek tot herroeping kan daarbij ook een belangrijke rol spelen. In elk geval geldt: al stelt de wet als vereiste dat een herroeping tussen het  20ste en 22ste  levensjaar plaatsvindt, kan er onder omstandigheden ook op (significant) latere leeftijd een herroeping plaatsvinden. Echter, hoe later het verzoek wordt ingediend, hoe meer waarde er zal worden gehecht aan de vraag of er sprake is van bijzondere omstandigheden.

Nationaliteit

Door een herroeping van de adoptie verliest de geadopteerde niet van rechtswege de Nederlandse nationaliteit. Het is afhankelijk van de wet- en regelgeving in het land van herkomst of de geadopteerde zijn of haar oorspronkelijke nationaliteit terugkrijgt. Als de geadopteerde de wens daartoe heeft, kan afstand van het Nederlanderschap gedaan worden. Een verzoek hiertoe geschiedt los van het verzoek tot herroeping van de adoptie.

Naamswijziging

Door een herroeping van de adoptie behoudt de geadopteerde de geslachtsnaam (ofwel: achternaam) van zijn of haar adoptiefouders. Een herroeping heeft dus geen (directe) consequenties voor de achternaam. Als de rechtbank het verzoek toewijst, kan de geadopteerde zich aansluitend wenden tot Justis met het verzoek om de geslachtsnaam te wijzigen. Dit gebeurt door middel van een zogenoemd C3-verzoek. De geadopteerde dient bewijsstukken te overleggen waaruit de oorspronkelijke achternaam blijkt: bijvoorbeeld een originele geboorteakte.

Het kan voorkomen dat de geadopteerde niet weet wat diens oorspronkelijke achternaam is. Bijvoorbeeld omdat de identiteit van de biologische ouders onbekend is. In dat geval kan de geadopteerde een C1 verzoek indienen bij Justis: in beginsel dient er dan sprake te zijn van psychologische hinder. De geadopteerde zal dit moeten ondersteunen door middel van een deskundigenverklaring. Als Justis het verzoek honoreert, kan de geadopteerde naar eigen keuze een achternaam kiezen.

De persoon kan ook ervoor kiezen om de voornamen te wijzigen. Dit kan in principe in dezelfde procedure, of door middel van een apart verzoek. Bijvoorbeeld een procedure tot wijziging van doopnamen. 

Voorbeelduitspraken herroeping adoptie

Zie deze pagina voor een aantal praktijkvoorbeelden van echte gerechtelijke uitspraken. Zo krijgt u een indicatie van de factoren waarop de rechter let bij een verzoek tot herroeping van de adoptie. Deze lijst is niet uitputtend: het is mogelijk dat in uw situatie zich zonder meer leent voor adoptie, ook als deze geen gelijkenissen toont met deze voorbeelden. Dat komt mede omdat niet alle uitspraken online worden gepubliceerd. Daarnaast is er relatief weinig jurisprudentie op het gebied van herroepingsprocedures.

Meer informatie over de herroeping van een adoptie?

Maak een afspraak voor een gratis kennismakingsgesprek van een half uur via het contactformulier of mail of bel ons direct via [email protected] of bel 072 – 5123 229. U kunt er ook voor kiezen om teruggebeld te worden. Vul dan het formulier aan de rechteronderzijde in.

Overigens is het mogelijk dat u in aanmerking komt voor een tegemoetkoming in de kosten. Lees daarvoor de pagina’s gesubsidieerde rechtsbijstand en tegemoetkoming advocaatkosten door.

Waarom ons

Gratis kennismakingsgesprek

1000+ zaken behandeld

Flexibel én voordelig

Ook pro-deo

30+ jaar ervaring

Woensdag inloopspreekuur