Adoptie van een volwassene

Als onderdeel van het adoptierecht krijgt Advocatenkantoor Appelman met enige regelmaat vragen van (adoptief)ouders die een meerderjarig kind wensen te adopteren. De Nederlandse wet stelt in beginsel als voorwaarde voor adoptie dat de te adopteren persoon minderjarig moet zijn. Toch zijn er in Nederland inmiddels tientallen gevallen bekend waarbij een verzoek tot adoptie van een volwassene is toegewezen. De eerste uitspraak waarbij een dergelijk verzoek werd toegewezen dateert van 16 maart 2000 van het Hof Amsterdam.

Recht op adoptie

Een verzoek tot adoptie van een volwassene wordt veelal gebaseerd op art. 8 EVRM (‘family life’). Omdat Europese wetgeving boven nationale wetgeving gaat, kan een Europese regel onder omstandigheden een nationale wet terzijde schuiven. Zo ook in het geval van de voorwaarde dat het kind bij adoptie minderjarig moet zijn. Het idee hierachter is dat het in een aantal situaties niet wenselijk wordt geacht dat al te streng wordt vastgehouden aan nationale dwingendrechtelijke bepalingen. Het Europees Hof van Justitie heeft al eerder bepaald dat art. 8 EVRM geen recht geeft om te worden geadopteerd. Maar: sóms kan het zo zijn dat het vasthouden aan strikte nationale regelingen -zoals in dit geval art. 1:228 lid 1 sub a BW met betrekking tot het vereiste van minderjarigheid- in strijd is met dit artikel. Met andere woorden: volgens jurisprudentie van het Hof kan een kind niet afdwingen om te worden geadopteerd (art. 8 EVRM geeft immers geen recht om te worden geadopteerd) maar kan daarentegen het al te strikt toepassen van nationale wet- en regelgeving, waardoor adoptie niet mogelijk is, leiden tot een inbreuk op het gezinsleven van de adoptiefouders en het kind.

Praktijk

Vaak komt het voor dat pleegouders al lange tijd -vaak vanaf jongs af aan- voor de te adopteren volwassene hebben gezorgd. De betrokkene maakt dan onderdeel uit, of heeft onderdeel uitgemaakt van het gezin. Vaak zijn sterke emotionele banden tot stand gekomen waarvan betrokken partijen graag willen dat die worden bevestigd door het tot stand brengen van de juridische banden.

Beoordelingskaders

Er zijn een aantal factoren die een rol kunnen spelen bij de vraag of het verzoek tot adoptie van een volwassene wordt toegewezen:

1) De te adopteren persoon geniet family life, of heeft gedurende enige tijd family life genoten met diens stief/pleegouders in de zin van art. 8 EVRM. In dat geval heeft het meerderjarige kind in elk geval gedurende de minderjarige en/of meerderjarige leeftijd met diens (adoptief)ouders gewoond.

2) Er waren omstandigheden waardoor het verzoek tot adoptie gedurende de minderjarigheid niet mogelijk was. Of er waren andere omstandigheden die ervoor zorgden dat het verzoek tot adoptie niet gedurende de minderjarigheid kon worden verzocht;

3) Het verzoek tot adoptie is in het kennelijk belang van het meerderjarige kind, zeker als het een jongvolwassene betreft. In dat geval wordt in de jurisprudentie vaak gezien dat het toewijzen van de adoptie bijdraagt in de psychologische ontwikkeling van het meerderjarige kind en de ontwikkeling van diens identiteit.

Instemmingsrecht van de oorspronkelijke ouders

Adoptie kan een ingrijpende procedure zijn. Afhankelijk van de omstandigheden van het geval worden de oorspronkelijke ouders van het kind, afhankelijk van de band en de relatie, niet in de adoptieprocedure betrokken. In de praktijk komt het vaak voor dat het meerderjarige kind een slechte band heeft met diens oorspronkelijke ouder(s) en om die reden dan ook liever geen contact wenst. Afhankelijk van het aandeel van de oorspronkelijke ouders in de zorg en opvoeding van het kind worden zij aangemerkt als ‘belanghebbende’. Dit wordt pas beoordeeld bij indiening van het verzoekschrift bij de rechtbank. De waarde van een eventuele tegenspraak van de oorspronkelijke ouders met het verzoek wordt beoordeeld aan de hand van de omstandigheden van het geval. Als zij bijvoorbeeld geen, of een beperkte rol van betekenis hebben gespeeld in de zorg en opvoeding van het kind, zal er minder waarde worden gehecht aan een eventuele tegenspraak.

Procedure en aanmerking als belanghebbende

Als er voldoende bewijs of onderbouwing is dat de oorspronkelijke ouder niet kan worden aangemerkt als belanghebbende (bijvoorbeeld omdat de ouder niet tot nauwelijks een rol heeft gespeeld in de zorg en opvoeding van het kind), zal dit in het verzoekschrift tot adoptie worden vermeld. De rechter beoordeeld voorafgaand aan de mondelinge behandeling ter zitting of het voldoende aannemelijk is dat de oorspronkelijke ouder inderdaad niet dient te worden aangemerkt als belanghebbende. Is dat niet het geval, dan heeft de oorspronkelijke ouder ook geen recht van instemming met de adoptie. De oorspronkelijke ouder kan dan ook geen bezwaar maken tegen de adoptie en zal in dat geval ook niet door de rechter worden gehoord of van de adoptieprocedure op de hoogte worden gesteld. Oordeelt de rechter dat de oorspronkelijke ouder wel wordt aangemerkt als belanghebbende, dan kán een eventuele tegenspraak van de oorspronkelijke ouder een rol spelen bij de vraag of het verzoek tot adoptie wordt toegewezen. Dit is echter niet doorslaggevend. Omdat de adoptiefouders en het kind de adoptieprocedure via een advocaat regelen, kan onze advocaat adoptierecht in onderlinge afstemming contact hierover opnemen met de oorspronkelijke ouders. Dit wordt uiteraard altijd voorafgaand met u overlegd. Overigens hebben alleen de oorspronkelijke ouders een eventueel instemmingsrecht, dit geldt niet voor aanverwante familieleden en grootouders. Die worden nimmer in een adoptieprocedure betrokken.

Stiefouderadoptie en adoptie van een alleenstaande

Adoptie van een meerderjarige is ook mogelijk bij een stiefouderadoptie (ook wel: partneradoptie). Of een (jong)meerderjarig kind dat wordt geadopteerd door een alleenstaande moeder of vader. In de praktijk komt het aan op dezelfde voorwaarden als bij een adoptie door twee personen tegelijk. Bij een adoptie door twee personen wordt gezien dat het kind vaak onder pleegzorg is geplaatst bij diens aspirant-adoptiefouders, bij een stiefouderadoptie krijgt de oorspronkelijke ouder van het kind een nieuwe partner. Na verloop van tijd kan bij de stiefouder de wens ontstaan om het (meerderjarige) kind te adopteren.

Voorbeelduitspraken adoptieverzoek meerderjarige

Zie deze pagina voor een aantal praktijkvoorbeelden van echte gerechtelijke uitspraken. In de meeste gevallen is het verzoek tot adoptie toegewezen. Zo wordt een indicatie gegeven van de factoren waarop gelet wordt bij een meerderjarigenadoptie.

Advocaat adoptierecht

Voor vragen met betrekking tot een (meerderjarigen)adoptie kunt u contact opnemen voor een gratis kennismakingsgesprek. Ook kunt u contact opnemen via 072 512 3229 of via eappelman@appelman.nl. Onze adoptie advocaat E.P.J. (Edward) Appelman zal u nader advies geven over de concrete haalbaarheid van een adoptieverzoek. Overigens kan een adoptieprocedure op afstand worden gestart. U kunt uw vraag ook geheel vrijblijvend telefonisch of per mail voorleggen.

mr. P.P.J.L (Peter) Appelman

Geboren in 1956 en vader van drie zonen. Oprichter van het kantoor en sinds 1985 advocaat te Alkmaar.

Mijn aandachtsgebieden als advocaat zijn arbeidsrecht, sociaal zekerheidsrecht en personen- en familierecht.

Mijn hobby is atletiek. Momenteel ben ik actief als looptrainer bij atletiekvereniging Trias in Heiloo. Ik loop jaarlijks nog de kwart marathon van Egmond. In mijn jongere jaren was ik een begenadigd middenafstandsloper met o.a. een Nederlands kampioenschap.

mr. J. (Johan) de Haan

Geboren in 1961, getrouwd en vader van drie kinderen. Advocaat te Alkmaar sinds 1994.

Ik voer een algemene praktijk met een nadruk op huurrecht, arbeidsrecht en incassozaken. Zowel voor particulieren en MKB. Ik hecht een groot belang aan een persoonlijke service (uw zaak is niet slechts een dossiernummer) en snel en doortastend handelen met een gedegen kennis van zaken.

In mijn vrije tijd sport ik graag. Met name roeien en skeeleren met de kinderen.

mr. F.R. (Franky) Menso

Geboren in 1965, samenwonend en vader van twee kinderen. Advocaat te Alkmaar sinds 1992.

Ik voer een algemene praktijk met een nadruk op personen- en familierecht, strafrecht, psychiatrisch patiëntenrecht (BOPZ) en arbeidsrecht. Zowel voor particulieren en MKB. Het gaat mij niet alleen om het dossier maar ook om de mens erachter.

In mijn vrije tijd doe ik aan hardlopen en muziek. Daarnaast ben ik een groot liefhebber van klassieke auto’s en films van voor 1980.