Geboorteakte

Vele personen die niet in Nederland geboren zijn, kunnen niet over een originele geboorteakte beschikken. In dat geval dienen de geboortegegevens officieel te worden vastgesteld door de rechtbank. Dit is in Nederland vanwege een aantal zaken van belang; een in Nederland rechtsgeldig afschrift van de geboorteakte is namelijk onder meer een vereiste om een huwelijk of geregistreerd partnerschap te kunnen aangaan. Zonder dit afschrift bovendien kunnen bovendien geen wijzigingen in de personalia worden aangebracht, zoals bijvoorbeeld een voornaamswijziging.

Vaststellen van de geboortegegevens

In het geval er geen (originele) geboorteakte aanwezig is, kan de persoon of diens wettelijk vertegenwoordiger bij de rechtbank een apart verzoek indienen om de geboortegegevens vast te stellen. Hiervoor is bijstand van een advocaat vereist. Bij het verzoek tot vaststelling van de geboortegegevens houdt de rechtbank rekening met alle feiten en omstandigheden die tot deze vaststelling kunnen leiden. In de praktijk leidt dit zelden tot problemen, maar het komt regelmatig voor dat buitenlandse geboorteaktes niet vatbaar zijn voor inschrijving in de registers van de burgerlijke stand Den Haag. In dat geval dienen er overige bewijsstukken te worden overgelegd; het is afhankelijk van de situatie welke stukken dit zijn. Als er bovendien sprake is van een adoptie die tot stand gekomen is onder het Haags adoptieverdrag 1993, wordt de geboorteakte in zijn geheel niet ingeschreven maar moet daartoe een apart verzoek worden ingediend. Dit kan in de praktijk tot problemen leiden als de adoptiefouders zonder (rechtsgeldige) geboorteakte niet met het kind kunnen reizen, zoals sommige landen (waaronder Zuid-Afrika) als regel hanteren. Bij een adoptieprocedure die niet valt onder het Haags adoptieverdrag 1993 wordt het verzoek tot vaststelling van de geboortegegevens ambtshalve door de rechtbank meegenomen. Er behoeft dus geen aparte procedure te worden doorlopen ingeval het gaat om een procedure tot erkenning van een buitenlandse adoptie.

Gegevens uit de geboorteakte wijzigen

Wanneer de geboortegegevens van een persoon in Nederland zijn vastgesteld, kan achteraf blijken dat deze onjuist zijn. Dat kan bijvoorbeeld omdat er onvoldoende bewijsstukken waren ter onderbouwing van de vaststelling. In deze gevallen moet een (nieuw) verzoek via de rechtbank worden ingediend om de geboortegegevens te wijzigen. Ook daarvoor is bijstand van een advocaat vereist. Bij het verzoek tot wijziging houdt de rechtbank rekening met alle feiten en omstandigheden die aan de onderbouwing ten grondslag liggen.

Een geboorteakte geeft belangrijke gegevens uit het leven van de betrokkene weer. Bijvoorbeeld een latere adoptie, of de erkenning van het kind door een ouder.

Duur en wijze van de procedure

Bij een verzoek tot vaststelling of wijziging van de geboorteakte brengt de ambtenaar van de burgerlijke stand Den Haag een advies uit. De rechtbank neemt dit advies doorgaans over. Indien er (aanvullende) bewijsstukken dienen te worden overgelegd, wordt hier hier zo nodig om gevraagd. Verder kan bewijs op alle mogelijke manieren worden geleverd, waaronder deskundigenonderzoeken en rapportages.