Wat zijn de voorwaarden voor het adopteren van een meerderjarige?

De afgelopen jaren worden in Nederland steeds vaker adoptieverzoeken ingediend van adoptiefkinderen die inmiddels de volwassen leeftijd hebben bereikt. Vaak komt dat omdat er sprake is van een hechte, emotionele band tussen het volwassen adoptiefkind en de ouder(s). De wet staat in principe enkel adopties van minderjarigen toe, maar onder omstandigheden kan ook een volwassene worden geadopteerd. Wanneer dit kan, legt onze advocaat adoptierecht toe aan de hand van een recente uitspraak die door ons kantoor werd behandeld en waarin het verzoek werd toegewezen.

Voorwaarden voor reguliere adoptie en volwassenenadoptie

Bij een reguliere adoptie dient te worden voldaan aan een aantal voorwaarden. Bij een meerderjarigenadoptie daarentegen wordt doorgaans vrijwel altijd aan die voorwaarden voldaan, behoudens de leeftijdsgrens van 18 jaar. De belangrijkste voorwaarden zijn, kort gezegd, dat de ouders het gezag niet (langer) hebben, de ouders tenminste drie jaar met het adoptiefkind hebben samengeleefd en dat de adoptie in het belang van het volwassen adoptiefkind is. Een eventuele tegenspraak door de oorspronkelijke ouder(s) wordt bij een meerderjarigenadoptie van minder belang geacht. Dat komt omdat er vaak al lange tijd geen sprake meer is van een gezinsband of dat de ouder(s) van het kind buiten beeld is/zijn.

Bijzondere omstandigheden bij meerderjarigenadoptie

Bij een verzoek tot adoptie van een volwassene hanteert de rechtspraak als uitgangspunt dat er sprake moet zijn van bijzondere omstandigheden. Wanneer hiervan sprake is, wordt altijd van geval tot geval bekeken. Over het algemeen wordt binnen de rechtspraak een langdurige vorm van family life tussen het adoptiefkind en de adoptiefouders in elk geval als bijzondere omstandigheid aangemerkt.

Feiten en procedureverloop

In de hier te bespreken procedure waarin het verzoek werd toegewezen, ging het om een volwassen adoptiefdochter die inmiddels de leeftijd van 42 had bereikt. Zij werd al vanaf dat zij drie jaar oud door haar moeder en stiefvader verzorgd en opgevoed en ging uit huis toen zij begon met studeren. De stiefvader had in alle opzichten tot op de dag van de zitting jegens haar de rol van vader op zich genomen. De oorspronkelijke vader van de adoptiefdochter aan vroegtijdige dementie ten gevolge van langdurig alcoholmisbruik. Tussen de adoptiefdochter en de oorspronkelijke vader was al ruim 20 jaar geen contact meer.

Eerste bijzondere omstandigheid: family life

De rechtbank merkte als eerste bijzondere omstandigheid aan dat de stiefdochter gedurende het overgrote deel van haar minderjarige leeftijd met haar stiefvader in gezinsverband had samengeleefd. Hij vervulde in alle opzichten de rol van ouder en deed dat waar mogelijk nog steeds. Mede vanwege de slechte band met de oorspronkelijke vader en de rol die hij op zich had genomen, merkte de rechtbank dit als eerste bijzondere omstandigheid aan.

Tweede bijzondere omstandigheid: zwaarwegend belang

De tweede bijzondere omstandigheid die de rechtbank aannam, was dat de stiefvader zelf geen eigen familieleden meer had. De stiefvader had zelf geen contact (meer) met zijn eigen familieleden en was enkele jaren daarvoor zijn broer verloren. Zijn echtgenote en de adoptiefdochter waren de enige familieleden die hij nog had. Gelet daarop hadden de stiefvader en de adoptiefdochter een zwaarwegend belang bij toewijzing van het verzoek tot adoptie. Als het verzoek immers niet zou worden toegewezen, had de stiefvader enkel nog zijn echtgenote als juridisch familielid. De echtgenote (moeder van de adoptiefdochter) ging echter de afgelopen jaren sterk in gezondheid achteruit. Indien zij zou komen te overlijden zou de stiefvader aldus geen enkele familieleden meer overhebben en zouden de stiefvader en de adoptiefdochter aldus ‘niets meer’ van elkaar zijn.

Derde bijzondere omstandigheid: niet eerder een verzoek tot adoptie

De derde bijzondere omstandigheid was dat de adoptiefdochter en haar kinderen zichzelf volledig identificeerden als familie van de stiefvader. De adoptiefdochter had in haar verleden -mede vanwege de slechte band met haar vader- haar geslachtsnaam laten wijzigen in die van haar moeder. Ze had daarbij de keuze om die van de stiefvader aan te nemen, maar haar overtuiging was dat een kind de geslachtsnaam van de moeder behoord te krijgen. Toen was al het voornemen aanwezig om een adoptieprocedure te starten, maar toentertijd kwamen zij erachter dat adoptie van een volwassene in Nederland (in beginsel) niet mogelijk is. Destijds (periode 2000-2010) was dat nagenoeg onmogelijk, zodat zij er toen van hebben afgezien om een procedure te starten. Pas na het overlijden van de broer van de stiefvader en de achteruitgang in de gezondheid van de moeder, besloten zij alsnog de mogelijkheden te onderzoeken om een adoptie te starten en hebben dat aldus gedaan. De mogelijkheden bleken toen veel ruimer te zijn geworden.

Toewijzing verzoek in verband met zwaarwichtig belang

Aldus was de rechtbank van oordeel dat er sprake was van dusdanig bijzondere omstandigheden, dat het verzoek moest worden toegewezen. De adoptie droeg weliswaar niet meer het karakter van een maatregel van kinderbescherming, maar desondanks hadden de adoptiefdochter en de stiefvader een zwaarwegend belang bij de adoptie. Tot slot oordeelde de rechtbank nog expliciet dat het hier ging om de bijzondere omstandigheden van dit specifieke geval. Dat betekent dat het vooralsnog altijd aankomt op een case-to-case beoordeling en dat dit geen algemene regel met zich brengt.

Advocaat adoptierecht

Voor vragen omtrent de mogelijkheden om een meerderjarigenadoptie te starten, kunt u contact opnemen met onze advocaat adoptierecht. In het verlengde daarvan kunt u ook terecht voor algemene vragen op het gebied van adoptierecht.

Categorie

Waarom ons

Gratis kennismakingsgesprek

1000+ zaken behandeld

Flexibel én voordelig

Ook pro-deo

30+ jaar ervaring

Woensdag inloopspreekuur