In Nederland is de Basisregistratie Personen (BRP) is de officiële registratie waarin de overheid persoonsgegevens vastlegt, zoals naam, geboortedatum, adres en familiebanden. In de BRP staan doorgaans ook de oudergegevens opgenomen, zoals die van bijvoorbeeld de moeder en vader. Het komt soms voor dat er in de BRP een persoon staat – bijvoorbeeld een vader – en je deze gegevens wil verwijderen; bijvoorbeeld omdat er al jarenlang geen contact meer is, of dat er geen sprake is van een biologische band met de betreffende persoon. Kun je in zulke gevallen de gegevens van deze persoon uit de BRP verwijderen? Dat leggen we in dit artikel uit.
De BRP heeft als doel betrouwbare persoonlijke informatie vast te leggen
Doorgaans ontleent de BRP de gegevens aan de hand van officiële documenten, zoals een geboorteakte. De geboorteakte heet in het Nederlands wettelijk systeem ook wel een “brondocument”. Dat betekent dat de BRP in principe 1-op-1 de gegevens uit de geboorteakte haalt. Dit heeft tot gevolg dat een gemeente doorgaans niet zomaar op verzoek gegevens kan wissen of aanpassen, zelfs niet als men bijvoorbeeld de informatie liever niet ziet. Uitgangspunt is dan ook, dat er eerst een juridische basis dient te zijn om de gegevens uit de BRP te verwijderen.
Wanneer kan een persoon uit de BRP worden verwijderd?
Een veelvoorkomende situatie waarbij de wens kan ontstaan om een persoon uit de BRP te verwijderen, is als sprake is geweest van een vroegere erkenning door een stiefvader. Hierbij kan het voorkomen dat bijvoorbeeld de biologische ouders uit elkaar zijn gegaan en de moeder daarna een nieuwe relatie kreeg. Omdat niet is vereist dat er sprake is van een biologische verwantschap om een kind te erkennen, kan het voorkomen dat de moeder de stiefvader dan toestemming voor erkenning geeft. Dat heeft tot gevolg dat de geboorteakte van het kind wordt aangepast, daarna past de gemeente dit ook aan in de BRP. Dat heeft weer tot gevolg dat dit terug te zien is in bijvoorbeeld Mijn Overheid.
In een geval als deze, biedt de de mogelijkheid om via de rechter de erkenning te laten vernietigen. Dit is alleen mogelijk als het kind en de persoon niet biologisch verwant zijn. Met andere woorden: het is niet mogelijk om een biologische ouder uit de BRP te verwijderen.
Wanneer kun je een erkenning vernietigen?
Om in dit geval de BRP aan te passen, is aldus een procedure tot vernietiging van de erkenning vereist. Alsdan wordt de geboorteakte aangepast en aansluitend de BRP. Deze procedure verloopt als volgt:
- Een advocaat (deze is verplicht) dient namens het kind een verzoekschrift tot vernietiging van de erkenning in bij de rechtbank;
- Op basis van het verzoekschrift bepaalt de rechtbank of er een zitting nodig is; zo niet, dan doet de rechtbank schriftelijk uitspraak en wijst zij het verzoek toe;
- Na de uitspraak is er een hoger beroepstermijn van 3 maanden. Daarna past de geboortegemeente de geboorteakte aan. Als dat is gebeurd, dan geeft de geboortegemeente daarvan terugkoppeling aan de woongemeente en laatstgenoemde past de BRP vervolgens aan. Vervolgens is het mogelijk om een nieuw paspoort aan te vragen met bijvoorbeeld de achternaam van de moeder.
Het is overigens ook mogelijk om het vaderschap gerechtelijk te laten vaststellen door de biologische vader. Dat is zelfs mogelijk als de biologische vader is overleden. Dit verzoek kan tegelijkertijd worden ingediend met het verzoek tot vernietiging van de erkenning. Als de rechtbank dit verzoek toewijst, dan kan het kind eventueel ervoor kiezen om de achternaam van de biologische vader te krijgen.
Achternaam wijzigen
Via het verzoek tot vernietiging van de erkenning is het dus mogelijk om de achternaam te wijzigen. Dit proces gaat via de rechtbank. Als de persoon alleen de wens heeft om de achternaam te wijzigen en niet zozeer om de betreffende persoon uit de BRP te verwijderen, dan is het in plaats daarvan ook mogelijk om alleen een aanvraag tot wijziging van de achternaam in te dienen bij Justis. Dit proces gaat dan buiten de rechtbank om. Bijstand van een advocaat is daarbij niet verplicht, maar mag wel. Wij begeleiden regelmatig cliënten inzake verzoeken tot vernietiging van de erkenning en achternaamwijziging.
Conclusie
Het laten verwijderen van een persoon uit de BRP is dus niet mogelijk door enkel een verzoek in te dienen bij de gemeente. De gemeente is verplicht om alle gegevens die uit de geboorteakte voortvloeien, in de BRP te vermelden. Daar staat tegenover dat de mogelijkheden om bijv. een erkenning te vernietigen, doorgaans vrij ruim zijn. Factoren die daarin van invloed kunnen zijn: hoe is de band met de stiefouder (is er al langere tijd geen contact meer), het belang van het kind om de familieband te verbreken, alsmede de vraag of dit verzoek eventueel wordt gecombineerd met een verzoek tot gerechtelijke vaststelling van het vaderschap. Ons kantoor heeft veel ervaring in dit soort procedures en voorzien u graag van advies.