Smaad en laster 

Onder smaadschrift wordt verstaan, het aantasten van iemands goede eer of naam met als kennelijk doel dat in het openbaar te doen. Naast het feit dat smaadschrift strafbaar is gesteld kan tegen de betrokken persoon een civielrechtelijke actie tot schadevergoeding worden ingesteld en een verbod om verdere publicaties en/of handelingen te staken op straffe van een dwangsom.

Social media: openbaarmaking

Of er sprake is van ‘openbaarmaking’ van geruchtmakende uitlatingen dient te worden bezien via welk medium de uitlatingen zijn verricht. Er zijn diverse gerechtelijke uitspraken waarin bij het ene medium wél en bij het andere medium géén sprake was van openbaarmaking. Zo kan er al sprake zijn van openbaarmaking indien er ruchtbaarheid wordt gegeven aan een besloten groep van 25 personen (HR 5 juli 2011, LJN BQ2009, strafzaak). Ingeval van bijvoorbeeld Twitter zal al snel worden aangenomen dat de desbetreffende persoon welbewust een medium heeft gekozen met een groot potentieel bereik (Rb. Limburg 22 augustus 2016, ECLI:NL:RBLIM:2016:7288).

Voor smaadschrift is niet vereist dat de gedane uitlating al dan niet waar is, echter indien de uitlating onwaar is zal er sprake zijn van het zwaarder ten laste gelegde delict laster.

Openbaarmaking: ruchtbaarheid van desbetreffende uitlatingen

 Voor de vraag of bepaalde uitlatingen op het internet ‘openbaar’ zijn (bijvoorbeeld ingeval van een onrechtmatige uitlating op een besloten Facebook-pagina of andere social media) zijn de volgende factoren van belang:

  • De kring van personen die van de uitlating kennis kunnen nemen;
  • Of men naar eigen inzicht over de uitlatingen kan beschikken (huiskamerargument);
  • Of verdere verspreiding van de informatie voorzienbaar en feitelijk te verwachten viel.

Aansprakelijkheid tussenpersonen

Naast smaad en laster op grond van bepaalde informatie op internetpagina’s kunnen ook zoekresultaten op zich onrechtmatig zijn. In civielrechtelijk opzicht bestaat er in dergelijke situaties vaak slechts een beperkte mogelijkheid om de tussenpersoon (zoekmachine) aansprakelijk te stellen, omdat deze een belangrijke rol speelt in de informatievoorziening en niet in staat is onrechtmatige inhoud te verwijderen, alleen zoekresultaten. Ook in het geval van zoekresultaten die op zich onrechtmatig zijn zal de zoekmachine slechts in beperkte mate aansprakelijk kunnen worden gesteld omdat voor de tussenpersoon (zoekmachine) in veel gevallen niet voorzienbaar zal zijn geweest dat het ging om onrechtmatige inhoud. Voor de vraag óf er sprake is van onrechtmatige content is onder meer van belang de ranking van het desbetreffende onrechtmatige resultaat en de populariteit van de zoekmachine. Dit speelt ook een rol bij een beoordeling van de hoogte van de schadevergoeding.

Inbreukmaker

Een veel voorkomend probleem bij onrechtmatige publicaties op het internet is dat niet bekend is wie de inbreukmaker is. Dit doet zich vaak voor ingeval van onnodig grievende uitlatingen, of bewust schadelijk negatieve recensies. In dat geval dient de internetprovider te worden aangesproken om het IP-adres van de dader te achterhalen, hetgeen een lastige en complexe aangelegenheid kan zijn. Sterker: internetproviders weigeren in verreweg de meeste gevallen om de IP-adressen te verstrekken in verband met de Wet bescherming persoonsgegevens. Dit geldt ook bij telecomproviders.

Lycos-Pessers

 Al in 2006 oordeelde de Hoge Raad dat providers adresgegevens (NAW) moeten verstrekken als:

  • het aannemelijk is dat de inhoud van het bericht onrechtmatig is,
  • dat degene die om de gegevens vraagt een duidelijk belang bij die gegevens heeft; en
  • dat er geen minder ingrijpende methode voorhanden is om achter de adresgegevens te komen.

Bovenstaande voorwaarden moeten daarnaast worden afgewogen tegen het belang van de inbreukmakende persoon om anoniem te blijven. Daarnaast dient, in het geval van social media of zoekmachines, een afweging plaats te vinden tussen het belang van privacy tegenover het recht op vrijheid van informatie (art. 10 EVRM).

Hulp nodig?

Bel naar 072 – 512 32 29, e-mail naar info@appelman.nl, vul het terugbelformulier aan de rechterzijde of het contactformulier in voor een gratis kennismakingsgesprek van een half uur.