Auteursrecht advocaat

Auteursrecht

Auteursrecht is een species van het Intellectueel Eigendomsrecht. Het auteursrecht is het recht van schrijvers, schilders, componisten, filmmakers en andere creatieve vinders om bepaalde werken te kunnen beschermen tegen verdere openbaarmaking of verspreiding door derden. Het auteursrecht geeft de maker van een werk van ‘letterkunde, wetenschap of kunst’ in veel gevallen het exclusieve recht om zijn werk commercieel te exploiteren of om of zeggenschap uit te oefenen door middel van de aan het werk verbonden persoonlijkheidsrechten. Het auteursrecht ontstaat automatisch bij totstandbrenging van het werk: het hoeft dus nergens geregistreerd te worden. Het auteursrecht vervalt van rechtswege na 70 jaar na overlijden van de maker.

Beschermde werken

Welke werken worden beschermd door het auteursrecht en welke niet? Daarvoor zijn een aantal globale richtlijnen te geven. In de regel moet het gaan om een werk van eigen, oorspronkelijk karakter. Daarnaast dient het werk ook een persoonlijk stempel van de maker te dragen. Daarnaast is het van cruciaal belang dat het werk zintuiglijk waarneembaar is: een idee, hoe origineel en vindingrijk ook, wordt niet beschermd als het zich niet op de een of andere manier heeft geopenbaard in een werk dat voor zintuiglijke waarneming vatbaar is.

Exploitatierechten

De maker heeft het exlusieve exploitatierecht op zijn werk. Dat betekent dat hij als alleengerechtigde mag overgaan tot verveelvoudiging commerciële of exploitatie van het werk. Ook is hij de enige die mag overgaan tot openbaarmaking van het beschermde werk. Er zijn verschillende manieren waarop een werk openbaar kan worden gemaakt. Denk bijvoorbeeld aan het laten printen van een manuscript bij een uitgeverij, het uploaden van een foto of film op het internet. Daarnaast kan de maker zijn werk verveelvoudigen door kopieën uit te brengen van het werk, of het na te maken. Een recent opkomende vorm van verveelvoudiging, welke voor veel discussie zorgt in de wetenschappelijke literatuur, is of het downloaden van het eigen werk van internet ook een vorm van verveelvoudiging is. Indien daarvan immers geen sprake is, zal er in de regel geen sprake zijn van een schending van het auteursrecht.

Schadevergoeding bij auteursrechtinbreuk

Bij een inbreuk op het auteursrecht is de inbreukmaker jegens de auteursrechthebbende in beginsel schadevergoedingsplichtig. In het auteursrecht komen verschillende soorten schadeposten voor vergoeding in aanmerking: lees daarvoor meer in dit artikel. 

Overdracht en licentie voor auteursrechten

Auteursrecht kan geheel of gedeeltelijk worden overgedragen (art. 2 Auteurswet). Dit kan alleen schriftelijk: een mondelinge overdracht is nietig. Ook kan een licentie worden overeengekomen. Daarmee wordt toestemming gegeven dat iemand anders (al dan niet voor bepaalde onderdelen) van het auteursrecht gebruik mag maken (art. 2 lid 2 Auteurswet). Er dient dus goed te worden nagegaan wat er in de overeenkomst of licentie aan afspraken zijn gemaakt omtrent het gebruik van het auteursrechtelijk beschermde werk.

Overdracht van auteursrecht

Meer moderne varianten op het auteursrecht en de overdracht daarvan zijn veelal te vinden in de muziekindustrie. Voorbeeld hiervan is de uitgifte van muziek bij een platenmaatschappij. Een ander voorbeeld is de overdracht van auteursrechten bij de uitgifte van een boek bij een uitgeverij. Voor een dergelijke overdracht is een overeenkomst vereist. Aangezien de auteur exploitatierechten misloopt is het dan ook verstandig om bij de overdracht een royaltyvergoeding overeen te komen. De overeenkomst is in principe een schriftelijk stuk, echter kunnen ook andere akten worden aangemerkt als overeenkomst mits hieraan voldoende bewijskracht kan worden ontleend: een digitaal bestand kan om die reden ook als akte worden aangemerkt. Ook is onder bepaalde omstandigheden een overdracht van auteursrecht op grond van de algemene voorwaarden mogelijk. Hiertoe is wel vereist dat met de ondertekening van die voorwaarden is beoogd om een overdracht van het auteursrecht te bewerkstelligen.

Licenties in het auteursrecht

Onder het exploitierecht van de maker valt ook de bevoegdheid om aan derden een licentie te verschaffen om gebruik te mogen maken van het auteursrechtelijk beschermde werk. In dat geval vindt er geen overdracht plaats maar geeft de maker toestemming om zijn werk gedurende enige of langere tijd te mogen exploiteren. De auteursrechthebbende kan bedingen om hiervoor een vergoeding te ontvangen. Het is de licentiehouder doorgaans niet toegestaan de licentie over te dragen aan derden of een sublicentie te verlenen, tenzij dit expliciet is overeengekomen.

Persoonlijkheidsrechten

Persoonlijkheidsrechten zijn rechten van de auteur die ook na overdracht van het auteursrecht aan een derde nog aan de auteursrechthebbende blijven toebehoren. Deze persoonlijkheidsrechten beogen veelal de ‘emotionele’ waarde die de maker van het werk op zijn creatie heeft, veelal te beschermen. Een veel voorkomend voorbeeld hiervan is de architect van een gebouw. Het komt niet zelden voor meer of minder beroemde architecten in Nederland te maken krijgen met het feit dat wezenlijke eigenschappen van een gebouw -al dan niet bij een renovatie- verloren gaan. Denk aan ander materiaalgebruik, andere vormgeving of anderszins inbreuken op het oorspronkelijke werk van de maker. In veel gevallen kan de persoon (lees: architect) zijn persoonlijkheidsrechten inroepen om een eventuele aantasting van het werk te voorkomen. Persoonlijkheidsrechten zijn nimmer overdraagbaar en blijven dus bij de maker rusten.

Beperkingen op het auteursrecht

Het citaatrecht is een belangrijke uitzondering op het auteursrecht. Dat betekent dat een auteursrechtelijk beschermde foto in beginsel vrijelijk mag worden gebruikt ter onderbouwing van een artikel of publicatie, maar het auteursrechtelijk beschermde werk moet daarbij wel een essentiële rol spelen voor de publicatie. Zo is bijvoorbeeld een persbericht of publicatie waarin een afbeelding staat opgenomen van de wereldberoemde foto Rhein II, in beginsel toegestaan. Wel is daarbij vereist dat er een bronvermelding wordt bijgevoegd met oorspronkelijke vindplaats.

Een andere uitzondering op het auteursrecht is de thuiskopie. In dat geval mogen consumenten voor eigen gebruik een kopie maken van een auteursrechtelijk beschermd werk. Ook in het onderwijs kunnen uitzonderingen zijn opgenomen voor het exclusieve recht van de auteursrechthebbende.

Hulp nodig van een advocaat auteursrecht?

Onze advocaten kunnen u bijstaan op diverse gebieden binnen het auteursrecht, zoals het opstellen van een akte tot overdracht van auteursrecht, het opstellen van een licentieovereenkomst of ingeval u meent dat iemand inbreuk maakt (of u daarvan beschuldigt) op het auteursrecht.

Maak een afspraak voor een gratis kennismakingsgesprek van een half uur via het contactformulier of mail of bel ons direct via info@appelman.nl of bel 072 – 5123 229. U kunt er ook voor kiezen om teruggebeld te worden. Vul dan het formulier aan de rechteronderzijde in.

Overigens is het mogelijk dat u in aanmerking komt voor een tegemoetkoming in de kosten. Lees daarvoor de pagina’s gesubsidieerde rechtsbijstand en tegemoetkoming advocaatkosten door.

mr. P.P.J.L (Peter) Appelman

Geboren in 1956 en vader van drie zonen. Oprichter van het kantoor en sinds 1985 advocaat te Alkmaar.

Mijn aandachtsgebieden als advocaat zijn arbeidsrecht, sociaal zekerheidsrecht en personen- en familierecht.

Mijn hobby is atletiek. Momenteel ben ik actief als looptrainer bij atletiekvereniging Trias in Heiloo. Ik loop jaarlijks nog de kwart marathon van Egmond. In mijn jongere jaren was ik een begenadigd middenafstandsloper met o.a. een Nederlands kampioenschap.

mr. J. (Johan) de Haan

Geboren in 1961, getrouwd en vader van drie kinderen. Advocaat te Alkmaar sinds 1994.

Ik voer een algemene praktijk met een nadruk op huurrecht, arbeidsrecht en incassozaken. Zowel voor particulieren en MKB. Ik hecht een groot belang aan een persoonlijke service (uw zaak is niet slechts een dossiernummer) en snel en doortastend handelen met een gedegen kennis van zaken.

In mijn vrije tijd sport ik graag. Met name roeien en skeeleren met de kinderen.

mr. F.R. (Franky) Menso

Geboren in 1965, samenwonend en vader van twee kinderen. Advocaat te Alkmaar sinds 1992.

Ik voer een algemene praktijk met een nadruk op personen- en familierecht, strafrecht, psychiatrisch patiëntenrecht (BOPZ) en arbeidsrecht. Zowel voor particulieren en MKB. Het gaat mij niet alleen om het dossier maar ook om de mens erachter.

In mijn vrije tijd doe ik aan hardlopen en muziek. Daarnaast ben ik een groot liefhebber van klassieke auto’s en films van voor 1980.